Bij Uniek Kompas begint ontwikkeling bij mensen en bij het leven zoals het werkelijk wordt geleefd. Bij kinderen, ouders en gezinnen, en bij de ervaringsdeskundigen, professionals en organisaties die om hen heen werken. Door te zien wat mensen meebrengen, verschillende kennis en kwaliteiten ruimte te geven en samen te kijken wat nodig is, ontstaat beweging die beter aansluit bij de praktijk.
Uniek Zijn, Uniek Samenwerken en Uniek Samenleven vormen samen de bouwstenen van Uniek Kompas. Afhankelijk van de vraag kan één bouwsteen centraal staan of komen er meerdere samen in een aanpak op maat. Zo ontstaat ruimte om te kijken naar wat mensen meebrengen, hoe samenwerking sterker kan worden en wat er in de omgeving nodig is om ontwikkeling en toekomstperspectief mogelijk te maken.
Samen kijken we welke bouwsteen of combinatie het beste past bij de vraag, wat er al is en wat nodig is om verder te komen. Van daaruit bouwen we aan een aanpak die past bij de mensen, de organisatie en de situatie.
Ontdekken wat je meebrengt, waar je kracht ligt en hoe je van betekenis kunt zijn.
Zien wat ieder meebrengt, elkaar versterken en samen richting geven aan wat we willen bereiken.
Samen bouwen aan een ecosysteem rond gezinnen waarin ontwikkeling, steun en meedoen samenkomen.
Ieder mens brengt iets eigens mee. Uniek Zijn gaat over zien wat er al is, waar iemands kracht ligt en wat helpt om tot zijn recht te komen. Die manier van kijken vormt de basis voor hoe ik ervaringsdeskundigen help hun kennis, kwaliteiten en rol verder te ontwikkelen.
Werken met ervaringsdeskundigen vraagt meer dan mensen met eigen ervaringen een plek geven in een organisatie, netwerk of project. Ervaringen moeten kunnen uitgroeien tot ervaringskennis, mensen hebben vaardigheden nodig om die kennis bewust in te zetten en niet iedere ervaringsdeskundige past bij dezelfde rol. Voor organisaties en netwerken ontwikkel ik trainingen en ontwikkeltrajecten die aansluiten bij wat mensen al meebrengen én bij de plek waar ervaringsdeskundigheid binnen de organisatie van betekenis moet worden.
Een eigen ervaring is een belangrijke bron, maar maakt iemand nog niet automatisch ervaringsdeskundige. In een ontwikkeltraject leren deelnemers terugkijken op wat zij hebben meegemaakt, onderzoeken wat die ervaringen met hen hebben gedaan en welke kennis daaruit is ontstaan. Ze leren onderscheid maken tussen het vertellen van hun persoonlijke verhaal en het bewust inzetten van persoonlijke ervaringskennis in een rol.
Dat kan bijvoorbeeld door reflectieopdrachten, uitwisseling in een ontwikkelgroep, het werken met praktijksituaties en oefenen met het delen van ervaringen vanuit een duidelijke bedoeling. Ook is er aandacht voor wat iemand wel en niet wil inzetten en hoe je voldoende afstand houdt om ervaringen zorgvuldig te kunnen gebruiken.
Zo ontstaat een stevige basis waarop deelnemers hun ervaringskennis verder kunnen verbreden en ontwikkelen.
Ervaringsdeskundigen werken niet alleen vanuit hun eigen perspectief. Ze moeten zich kunnen verbinden met ervaringen van anderen en leren begrijpen hoe collectieve ervaringskennis ontstaat en wat die toevoegt.
Daarnaast is er andere kennis die nodig kan zijn om een rol goed te vervullen. Denk aan basiskennis over ouderschap, zorg en onderwijs, relevante wet- en regelgeving, professionele en wetenschappelijke kennis en weten waar aanvullende informatie te vinden is. Niet om van een ervaringsdeskundige een hulpverlener of beleidsprofessional te maken, maar om het eigen kennisgebied goed te kunnen plaatsen naast andere kennisbronnen.
De ervaringsdeskundige bestaat niet. Mensen verschillen in kwaliteiten, talenten, interesses, ervaringen en natuurlijke manieren van bijdragen. De één komt tot zijn recht in contact met ouders, de ander in beleid, onderzoek, training, advies of het verzamelen en duiden van ervaringen.
In een ontwikkeltraject onderzoeken deelnemers waar hun kracht ligt, welke rollen daarbij passen en wat zij nog willen ontwikkelen. Keys kan helpen om natuurlijke kwaliteiten en manieren van bijdragen zichtbaar te maken. Voor organisaties helpt dit ook om ervaringsdeskundigen niet allemaal in hetzelfde functieprofiel te plaatsen, maar bewuster te kijken naar rollen en matching.
Als duidelijker is wat iemand meebrengt en welke rol past, kan de ontwikkeling veel gerichter worden. Daarbij horen basisvaardigheden zoals luisteren, vragen stellen, reflecteren, grenzen bewaken, helder communiceren, presenteren en gelijkwaardig samenwerken. Afhankelijk van de rol kunnen daar specifieke vaardigheden bijkomen, bijvoorbeeld voor beleid, onderzoek, groepswerk of training.
Maar hier hoort wat mij betreft inderdaad méér bij dan vaardigheden alleen: hoe positioneer je jezelf als ervaringsdeskundige? Wat is je rol ten opzichte van professionals? Waar ben je wel en niet van? Hoe bewaak je je eigen kennisbron? Hoe bespreek je verwachtingen en voorwaarden? En wat heb je nodig om daadwerkelijk aan de slag te kunnen?
Dat kan heel praktisch worden geoefend met bijvoorbeeld gesprekken, pitches, overleg- en beleidssituaties, casuïstiek, het formuleren van een eigen profiel en het voorbereiden op een eerste opdracht of functie.
Een traject kan bestaan uit een basistraining, ontwikkelgroepen, intervisie, verdiepende modules of een combinatie daarvan. De inhoud stemmen we af op de ervaringsdeskundigen, hun rollen en wat de organisatie of het netwerk wil ontwikkelen.
Ervaringsdeskundigheid begint niet bij een functieprofiel, maar bij wat iemand aan ervaringen, kennis, kwaliteiten en mogelijkheden meebrengt.
Wil je binnen jouw organisatie of netwerk meer ruimte maken voor wat mensen meebrengen en van daaruit kijken wat er nodig is?
Goed samenwerken gaat voor mij over meer dan functies, taken en afspraken. Het gaat ook over wie mensen zijn, welke kennis en kwaliteiten zij meebrengen en waar zij elkaar kunnen aanvullen. Juist wanneer verschillende perspectieven ruimte krijgen en duidelijk is waar je samen naartoe wilt, kan samenwerking echt iets toevoegen.
Ervaringsdeskundigen brengen een eigen kennisbron, kwaliteiten en perspectief mee. Maar alleen iemand aannemen of uitnodigen aan tafel is niet genoeg. Het vraagt ook iets van de organisatie: weten waarom je met ervaringsdeskundigen wilt werken, welke bijdrage past, wat mensen nodig hebben om hun rol goed te kunnen vervullen en hoe je die samenwerking blijft ontwikkelen.
Ik ondersteun organisaties, netwerken en gemeenten bij verschillende fases van die ontwikkeling.
Steeds meer organisaties willen werken met ervaringsdeskundigen. Een mooie ontwikkeling, maar waar begin je? Nog vóór de vacature of werving helpt het om samen te onderzoeken waarom je ervaringsdeskundigheid wilt inzetten, waar deze kennis verschil kan maken en wat daarvoor nodig is.
Ik help organisaties om die basis te leggen. Bijvoorbeeld door samen een visie en aanpak te ontwikkelen, medewerkers mee te nemen in wat ervaringsdeskundigheid kan betekenen, passende rollen te verkennen en mee te denken over werving en matching. Ook na de start kan ik een periode betrokken blijven, zodat er ruimte is om samen te leren en bij te sturen.
Soms is er met enthousiasme gestart met ervaringsdeskundigheid, maar blijft de samenwerking achter bij wat je ervan verwachtte. Ervaringsdeskundigen haken af, medewerkers weten niet goed hoe ze hun bijdrage kunnen benutten of de samenwerking voelt moeizaam en levert minder op dan mogelijk is.
Dan helpt het om niet alleen naar de ervaringsdeskundige te kijken, maar naar de hele samenwerking. Wat vraagt de organisatie? Hoe kijken medewerkers naar ervaringsdeskundigheid? Is er ruimte voor een andere manier van werken en denken? En sluit de rol aan bij de persoonlijke kwaliteiten, interesses en talenten van de ervaringsdeskundige?
Door beide kanten samen te onderzoeken, wordt duidelijk waar het schuurt en wat nodig is om de samenwerking opnieuw passend en betekenisvol te maken.
In de samenwerking tussen professionals en ervaringsdeskundigen ligt de aandacht al snel op rollen, taken en verantwoordelijkheden. Maar achter iedere rol zit een mens met eigen kwaliteiten, talenten, ervaringen en manieren van bijdragen.
Juist door die rollen even los te laten en te kijken naar wat ieder persoonlijk meebrengt, ontstaat vaak nieuw begrip voor elkaar. Waar ligt iemands kracht? Wat gaat vanzelf? Waar vullen mensen elkaar aan? En welke kwaliteiten zijn in het team misschien minder zichtbaar?
Afhankelijk van wat er in een team speelt, kan zo’n traject op verschillende manieren worden opgebouwd. Soms helpt het al om opnieuw met elkaar kennis te maken, maar dan met andere ogen: niet vanuit functie of rol, maar vanuit persoonlijke kwaliteiten, talenten en wat ieder van nature meebrengt.
Een volgende stap kan zijn om die inzichten te verbinden aan een concrete vraag of opgave die het team samen wil oppakken. Wie kan vanuit zijn of haar kwaliteiten welke bijdrage leveren? Wat hebben we van elkaar nodig en hoe komen we samen tot een plan dat ook echt bij dit team past?
Waar dat helpend is, kunnen we later opnieuw samen kijken wat het heeft opgeleverd, wat goed werkt en waar nog iets nodig is. Zo ontstaat een traject dat past bij de mensen, de samenwerking en de ontwikkeling die het team op dat moment nodig heeft.
Ervaringsdeskundigheid hoeft niet binnen iedere organisatie opnieuw vanaf nul te worden opgebouwd. Juist door in een regio samen te werken, kun je een omgeving creëren waarin ervaringsdeskundigen zich kunnen blijven ontwikkelen, elkaar ontmoeten en hun kennis op verschillende plekken kunnen inzetten.
Denk aan training en ontwikkeling, intervisie, ontmoeting, matching met organisaties en opdrachten, verbinding met actuele ervaringen en ruimte om collectieve ervaringskennis verder te ontwikkelen.
Ik help gemeenten, organisaties en netwerken graag om zo’n ecosysteem samen vorm te geven. Niet vanuit één blauwdruk, maar door te beginnen bij wat er al is, mensen en initiatieven met elkaar te verbinden en van daaruit te bouwen aan wat de regio nodig heeft.
Goede samenwerking ontstaat niet vanzelf. Maar wanneer we echt kijken naar wat mensen meebrengen en waar we samen naartoe willen, ontstaat er vaak veel meer ruimte dan we vooraf dachten.
Ervaringsdeskundigen bouwen bruggen tussen werelden die elkaar niet vanzelfsprekend vinden.
Ervaringsdeskundigen, professionals, teams en organisaties brengen ieder iets anders mee. Juist wanneer die verschillen zichtbaar worden en mensen samen richting geven aan wat ze willen bereiken, kan samenwerking echt gaan groeien. Benieuwd wat daarin voor jullie een passende volgende stap is?
Uniek Samenleven gaat over hoe beleid, kennis, zorg en ondersteuning aansluiten bij het dagelijks leven van kinderen, ouders en gezinnen. Door te leren van collectieve ervaringskennis én vanuit gezinsperspectief mee te denken over strategie en ontwikkeling, ontstaat meer zicht op wat er echt nodig is om ontwikkeling en toekomstperspectief mogelijk te maken.
Kinderen, ouders en gezinnen merken in hun dagelijks leven wat beleid, zorg, onderwijs en ondersteuning daadwerkelijk betekenen. Ze ervaren waar iets helpt, waar het schuurt en waar oplossingen anders uitpakken dan bedoeld. Door ervaringen van verschillende mensen bij elkaar te brengen, te verdiepen en samen te duiden, ontstaat kennis waarmee organisaties beter kunnen begrijpen wat er speelt en wat er nodig is.
Ervaringen ophalen is daarbij niet vrijblijvend. Als mensen hun tijd, verhaal en kennis delen, moet duidelijk zijn wat daarmee gebeurt. Dat vraagt om terugkoppeling, keuzes maken, afspraken waarmaken en later opnieuw kijken: merken kinderen, ouders en gezinnen ook werkelijk iets van wat er is afgesproken?
Wanneer een vraagstuk meerdere kanten heeft, kunnen ervaringen van kinderen, ouders en gezinnen helpen om beter te zien wat er in het dagelijks leven werkelijk speelt. Door verschillende ervaringen samen te brengen en te verdiepen, worden patronen, verschillen en terugkerende knelpunten zichtbaar.
Samen verkennen we welke vorm past om die kennis op te halen en te benutten. Dat kan bijvoorbeeld via gesprekken, groepsbijeenkomsten of themasessies, afhankelijk van het vraagstuk en de mensen om wie het gaat.
Beleid en ontwikkeling worden sterker wanneer de kennis van de mensen om wie het gaat vanaf het begin wordt meegenomen. Zo wordt beter zichtbaar wat plannen in de praktijk betekenen, waar kansen liggen en waar bijsturing nodig is.
Samen kijken we hoe ervaringskennis een passende plek krijgt in het proces en hoe inzichten vertaald kunnen worden naar concrete keuzes en acties. Belangrijk is daarbij ook de opvolging: wat gebeurt er daarna en hoe blijft zichtbaar of afspraken worden waargemaakt?
Ervaringen kunnen helpen om betere vragen te stellen en onderzoeks- of evaluatie-uitkomsten beter te begrijpen. De kennis van ouders, jongeren en ervaringsdeskundigen kan bijvoorbeeld helpen om thema’s te verdiepen, blinde vlekken zichtbaar te maken en uitkomsten beter te duiden.
De precieze aanpak stemmen we af op de onderzoeksvraag. Dat kan gaan om betrokkenheid bij de vraagstelling, het ophalen en verdiepen van ervaringen of het gezamenlijk betekenis geven aan wat uit het onderzoek naar voren komt.
Leren stopt niet wanneer een rapport, advies of beleidsplan klaar is. Juist daarna wordt zichtbaar of veranderingen in de praktijk ook echt verschil maken voor kinderen, ouders en gezinnen.
Samen kan een werkwijze worden ontwikkeld waarmee ervaringskennis terugkerend wordt benut. Door opnieuw te luisteren, terug te kijken op afspraken en zichtbaar te maken wat mensen inmiddels merken, blijft leren onderdeel van ontwikkeling in plaats van een eenmalig moment.
Ervaringen delen vraagt iets terug: zichtbaar maken wat je ermee doet en blijven kijken of het voor kinderen, ouders en gezinnen ook echt verschil maakt.
Het leven van gezinnen volgt geen beleidsdomeinen, wetten of organisatiegrenzen. Zeker wanneer extra zorg en ondersteuning onderdeel worden van het dagelijks leven, kunnen systemen ingewikkeld worden. Ouders krijgen met veel mensen en organisaties te maken, ontwikkeling kan stagneren en bij overgangen tussen leeftijd, wet of voorziening kan perspectief verloren gaan.
Door jarenlang te leren van ervaringen van kinderen, ouders en gezinnen is veel kennis ontstaan over dat gewone-ongewone gezinsleven én de wereld eromheen. Die kennis breng ik in bij strategische vraagstukken en ontwikkelingen, met oog voor samenhang, ontwikkeling en toekomstperspectief.
Bij ingewikkelde vraagstukken is vaak al veel bekend vanuit beleid, onderzoek en de professionele praktijk. Wat nog te weinig wordt meegenomen, is wat kinderen en ouders zelf meemaken en welke kennis in hun ervaringen zit. Juist die blik kan zichtbaar maken waar aannames niet kloppen, waar ondersteuning anders uitpakt dan bedoeld en wat nodig is om beter aan te sluiten.
Vanuit gezinsperspectief help ik om die kennis te verbinden met wat er professioneel al bekend is en om het grotere geheel te blijven zien. Bijvoorbeeld bij vraagstukken rond jeugdzorg, thuiszitten, langdurige en complexe zorg, herstel of overgangen tussen verschillende vormen van zorg en ondersteuning.
Keuzes in beleid en ontwikkeling kunnen grote gevolgen hebben voor gezinnen. Soms direct, soms pas later, wanneer ondersteuning versnipperd raakt, ouders steeds meer zelf moeten coördineren of een kind onvoldoende ruimte houdt om zich te ontwikkelen.
Als strategisch adviseur denk ik mee vanuit het gezinsperspectief. Welke gevolgen kunnen keuzes hebben? Waar zit misschien een blinde vlek? Welke kennis ontbreekt nog? En wat is nodig om ontwikkeling en toekomstperspectief van kinderen, jongeren én ouders voor ogen te houden? Waar dat helpt, kan collectieve ervaringskennis onderdeel worden van het traject.
Er wordt veel kennis ontwikkeld over kinderen, ouders en gezinnen. Die kennis wordt sterker wanneer de werkelijkheid van gezinnen vanaf het begin meeklinkt. Wat herkennen ouders en jongeren? Welke vragen ontbreken nog? En is wat wordt ontwikkeld ook bruikbaar voor de mensen om wie het gaat?
Bij opdrachten voor kenniswerkplaatsen, kennisinstituten of onderzoekers kan ik meedenken vanuit gezinsperspectief, deelnemen aan een expertgroep, ervaringskennis inbrengen of helpen om aanvullende ervaringen op te halen. Zo blijft de verbinding met het dagelijks leven van gezinnen aanwezig tijdens de ontwikkeling van nieuwe kennis en materialen.
Besluiten over inkoop en opdrachtgeverschap zijn voor gezinnen vaak onzichtbaar, maar de gevolgen ervan niet. Ze bepalen mede welke hulp beschikbaar is, hoeveel organisaties rond een gezin betrokken raken, hoe makkelijk ondersteuning kan meebewegen, hoe het werkt bij het op- afschalen van zorg en wat er gebeurt bij overgangen tussen wetten en voorzieningen.
Ook aan deze tafels is het belangrijk om de werkelijkheid van gezinnen dichtbij te houden. Niet om de technische kant van inkoop over te nemen, maar om mee te kijken naar de bedoeling: wat willen we voor kinderen, ouders en gezinnen mogelijk maken? Helpen de keuzes en voorwaarden daarbij, of ontstaan er juist nieuwe drempels?
Steeds terug naar de bedoeling: wat helpt kinderen, ouders en gezinnen om verder te kunnen, zich te ontwikkelen en perspectief te houden?
Collectieve ervaringskennis maakt zichtbaar wat mensen nodig hebben en waar systemen moeten bewegen.
Wil je beter begrijpen wat beleid, ontwikkeling of ondersteuning betekent in het dagelijks leven van kinderen, ouders en gezinnen? Of onderzoeken hoe collectieve ervaringskennis kan helpen om keuzes scherper en beter passend te maken?
In een kort gesprek bespreken we jullie vraag, wensen en ideeën en kijken we of Uniek Kompas kan aansluiten.
Als we verder gaan, maken we de vraag concreter en vertalen die naar een passende aanpak, planning en kosten.
Na akkoord starten we met wat is afgesproken: bijvoorbeeld een workshop, training, advies of ontwikkeltraject.
In een eerste gesprek verkennen we samen of Uniek Kompas aansluit bij jullie vraag en welke vervolgstap passend kan zijn.